લેશન - ૧૩.૧ : વિવિધ પ્રકારની મેમરી અને તેની વિશેષતાઓ

મેમરીનો પ્રકારસામાન્ય માહિતી
પ્રાથમિક મેમરી (Primary Memory)કમ્પ્યુટર દ્વારા સીધી ઍક્સેસ કરી શકાય તેવી મુખ્ય મેમરી.
RAM (રેન્ડમ ઍક્સેસ મેમરી)RAM અસ્થાયી મેમરી છે. કમ્પ્યુટર ચાલુ હોય ત્યારે પ્રોગ્રામ અને ડેટા સંગ્રહિત કરે છે. વીજ પુરવઠો બંધ થતાં તેમાંનો ડેટા નષ્ટ થઈ જાય છે.
ROM (રીડ ઓન્લી મેમરી)ROM કાયમી મેમરી છે. તેમાં સંગ્રહિત માહિતી સામાન્ય રીતે વીજ પુરવઠો બંધ થયા પછી પણ જળવાઈ રહે છે.
કૅશ મેમરી (Cache Memory)ખૂબ ઝડપી મેમરી છે, જે CPU અને મુખ્ય મેમરી વચ્ચે કાર્ય કરે છે અને વારંવાર જરૂરી ડેટા ઝડપથી ઉપલબ્ધ કરાવે છે.
દ્વિતીયક મેમરી (Secondary Memory)ડેટા અને પ્રોગ્રામને લાંબા સમય સુધી સંગ્રહિત કરવા માટે વપરાતી કાયમી મેમરી.
પંચ કાર્ડ (Punch Card)કાગળના કાર્ડ પર છિદ્રોના સ્વરૂપમાં ડેટા સંગ્રહિત કરવાની જૂની પદ્ધતિ.
મૅગ્નેટિક ટેપ (Magnetic Tape)ચુંબકીય પટ્ટી પર ડેટા સંગ્રહિત કરે છે. મોટા પ્રમાણમાં ડેટાના બૅકઅપ માટે ઉપયોગી છે.
મૅગ્નેટિક ડિસ્ક (Magnetic Disk)ચુંબકીય સપાટી પર ડેટા સંગ્રહિત કરે છે. હાર્ડ ડિસ્ક અને ફ્લોપી ડિસ્ક તેના ઉદાહરણો છે.
ઑપ્ટિકલ ડિસ્ક (Optical Disk)લેસર ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ કરીને ડેટા વાંચવા અને સંગ્રહિત કરવા માટે વપરાય છે. CD, DVD અને Blu-ray તેના ઉદાહરણો છે.
ફ્લૅશ મેમરી (Flash Memory)અસ્થિર ન હોય તેવી મેમરી છે. USB ડ્રાઇવ, મેમરી કાર્ડ અને SSD જેવા ઉપકરણોમાં તેનો ઉપયોગ થાય છે.