લેશન - ૪૭ : DBA નો ખ્યાલ , ડેટા મોડેલ,ડેટાબેઝ યુઝર્સ

વિષયો	માહિતી
DBA concepts	DBA એટલે Database Administrator (ડેટાબેઝ એડમિનિસ્ટ્રેટર). DBA ડેટાબેઝનું સંચાલન, સુરક્ષા, જાળવણી, બેકઅપ અને કામગીરીનું નિયંત્રણ કરે છે.
DBA types	DBA ના મુખ્ય પ્રકારોમાં સિસ્ટમ DBA, ડેવલપમેન્ટ DBA, એપ્લિકેશન DBA, ડેટાબેઝ આર્કિટેક્ટ અને ક્લાઉડ DBAનો સમાવેશ થાય છે.
DBA resposibility	ડેટાબેઝ ઇન્સ્ટોલ કરવું, ગોઠવણી કરવી, યુઝર ઍક્સેસનું સંચાલન કરવું, ડેટાબેઝની સુરક્ષા જાળવવી, બેકઅપ અને રિકવરી કરવી તથા ડેટાબેઝની કામગીરી સુધારવી.
Data Models	ડેટા મોડલ એ ડેટાબેઝમાં ડેટાને કેવી રીતે ગોઠવવામાં, સંગ્રહ કરવામાં અને એકબીજા સાથે સંબંધિત કરવામાં આવે છે તેનું માળખું છે.

Categories of Data Models

ડેટા મોડલ	માહિતી
1. રિલેશનલ ડેટા મોડલ	આ મોડલમાં ડેટાને પંક્તિઓ અને કૉલમ ધરાવતા ટેબલના સ્વરૂપમાં સંગ્રહ કરવામાં આવે છે. ટેબલ વચ્ચે સંબંધ સ્થાપિત કરવા માટે Primary Key અને Foreign Keyનો ઉપયોગ થાય છે.
2. એન્ટિટી રિલેશનશિપ મોડલ	આ મોડલમાં Entities, તેમના Attributes અને તેમની વચ્ચેના Relationships દર્શાવવામાં આવે છે. તેને સામાન્ય રીતે ER Diagram દ્વારા રજૂ કરવામાં આવે છે.
3. ઑબ્જેક્ટ આધારિત ડેટા મોડલ	આ મોડલમાં ડેટાને ઑબ્જેક્ટના સ્વરૂપમાં સંગ્રહ કરવામાં આવે છે. ડેટા અને તેને લગતી પદ્ધતિઓને એક જ ઑબ્જેક્ટમાં રાખી શકાય છે.
4. અર્ધ સંરચિત ડેટા મોડલ	આ મોડલમાં ડેટા માટે નિશ્ચિત ટેબલ માળખું જરૂરી નથી. XML અને JSON તેના સામાન્ય ઉદાહરણો છે.

Database Users

ડેટાબેઝ યુઝર	માહિતી
1. ડેટાબેઝ એડમિનિસ્ટ્રેટર્સ (DBA)	ડેટાબેઝની સુરક્ષા, ઉપલબ્ધતા, બેકઅપ, રિકવરી, કામગીરી અને યુઝર ઍક્સેસનું સંચાલન કરે છે.
2. ડેટાબેઝ ડિઝાઇનર્સ	ડેટાબેઝનું માળખું, ટેબલ, ફીલ્ડ, કી અને વિવિધ સંબંધોનું આયોજન તથા ડિઝાઇન કરે છે.
3. સિસ્ટમ એનાલિસ્ટ્સ	યુઝર્સ અને સંસ્થાની જરૂરિયાતોનું વિશ્લેષણ કરીને સિસ્ટમ તથા ડેટાબેઝની જરૂરિયાતો નક્કી કરે છે.
4. એપ્લિકેશન પ્રોગ્રામર્સ	ડેટાબેઝ સાથે કામ કરતી એપ્લિકેશનો અને પ્રોગ્રામ્સ વિકસાવે છે. તેઓ SQL જેવી ભાષાઓનો ઉપયોગ કરે છે.
5. નેઇવ યુઝર્સ / પેરામેટ્રિક યુઝર્સ	અગાઉથી તૈયાર કરેલી એપ્લિકેશન અથવા ફોર્મ દ્વારા ડેટાબેઝનો ઉપયોગ કરે છે. તેમને ડેટાબેઝની આંતરિક રચનાની જાણકારી હોવી જરૂરી નથી.
6. સોફિસ્ટિકેટેડ યુઝર્સ	ડેટાબેઝ વિશે ઊંડી જાણકારી ધરાવે છે અને જટિલ ક્વેરી, વિશ્લેષણ તથા ડેટાબેઝની વિવિધ સુવિધાઓનો સીધો ઉપયોગ કરી શકે છે.
7. કેઝ્યુઅલ યુઝર્સ / ટેમ્પરરી યુઝર્સ	જરૂરિયાત મુજબ ક્યારેક ડેટાબેઝનો ઉપયોગ કરે છે અને પોતાની જરૂરિયાત પ્રમાણે ક્વેરી ચલાવે છે.