લેશન - ૪૯ : નૉર્મલાઈઝેશન નીયમોનો ઉપયોગ કરીને ડેટાબેઝ ડીઝાઇન કરવું

નોર્મલાઇઝેશન શું છે?

ડેટાબેઝમાં ડેટાની પુનરાવર્તનતા ઘટાડવા અને ડેટાને યોગ્ય રીતે ગોઠવવાની પ્રક્રિયાને નોર્મલાઇઝેશન કહેવામાં આવે છે. ડેટાની અખંડિતતા જાળવવી, ડુપ્લિકેટ ડેટા ઘટાડવો અને ડેટાબેઝને કાર્યક્ષમ બનાવવો.

નોર્મલ ફોર્મના પ્રકારો

ક્રમાંક	નોર્મલ ફોર્મ	મુખ્ય નિયમ
1	1NF (First Normal Form)	દરેક સેલમાં માત્ર એક જ મૂલ્ય હોવું જોઈએ અને પુનરાવર્તિત ગ્રુપ ન હોવા જોઈએ.
2	2NF (Second Normal Form)	ટેબલ 1NF માં હોવું જોઈએ અને દરેક Non-Key Attribute સંપૂર્ણ Primary Key પર આધારિત હોવું જોઈએ.
3	3NF (Third Normal Form)	ટેબલ 2NF માં હોવું જોઈએ અને Non-Key Attribute બીજા Non-Key Attribute પર આધારિત ન હોવું જોઈએ.
4	4NF (Fourth Normal Form)	ટેબલ 3NF માં હોવું જોઈએ અને તેમાં અનાવશ્યક Multivalued Dependency ન હોવી જોઈએ.
5	5NF (Fifth Normal Form)	ટેબલમાં Join Dependency દૂર કરીને ડેટાને યોગ્ય રીતે નાના ટેબલમાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે.

નોર્મલાઇઝેશનના ફાયદા

1. ડેટાનું પુનરાવર્તન (Data Redundancy) ઘટાડે છે.

2. ડેટાની અખંડિતતા (Data Integrity) જાળવે છે.

3. ડેટાબેઝમાં સ્ટોરેજ સ્પેસનો યોગ્ય ઉપયોગ થાય છે.

4. ડેટા Update, Insert અને Delete કરવાનું સરળ બને છે.

5. ડેટામાં અસંગતતા (Data Inconsistency) ઘટાડે છે.

6. ડેટાબેઝનું સંચાલન અને જાળવણી સરળ બને છે.

નોર્મલાઇઝેશનના ગેરફાયદા

1. વધુ ટેબલ બનાવવાના કારણે ડેટાબેઝની રચના જટિલ બની શકે છે.

2. વધુ ટેબલને જોડવા માટે વધુ JOIN Operations કરવા પડે છે.

3. Complex Queries ની કામગીરી ધીમી થઈ શકે છે.

4. ડેટાબેઝ ડિઝાઇન કરવામાં વધુ સમય લાગી શકે છે.

5. ખૂબ વધારે નોર્મલાઇઝેશનથી Query Performance પર અસર થઈ શકે છે.