લેશન - ૭૨ : ઈન્ટરનેટનો ખ્યાલ

Concept of Internet

Topicsમાહિતી
History of Internetઈન્ટરનેટની શરૂઆત 1960ના દાયકામાં ARPANET પ્રોજેક્ટથી થઈ હતી. શરૂઆતમાં તેનો ઉપયોગ સંશોધન સંસ્થાઓ અને યુનિવર્સિટીઓ વચ્ચે માહિતીની આપલે માટે થતો હતો. ત્યારબાદ TCP/IP પ્રોટોકોલના વિકાસથી આધુનિક ઈન્ટરનેટનો વિકાસ થયો. 1990ના દાયકામાં World Wide Webના વિકાસ પછી ઈન્ટરનેટ સામાન્ય લોકો માટે વધુ સરળ અને લોકપ્રિય બન્યું.
Internetઈન્ટરનેટ એ વિશ્વભરના કમ્પ્યુટર, મોબાઇલ, સર્વર અને અન્ય ઉપકરણોને જોડતું વૈશ્વિક નેટવર્ક છે. તેના દ્વારા માહિતી, ફાઇલો, ઈમેલ, વેબસાઇટ અને અન્ય સેવાઓની આપલે કરી શકાય છે.
ISPISP એટલે Internet Service Provider. ISP એવી કંપની અથવા સંસ્થા છે જે ગ્રાહકોને ઈન્ટરનેટ કનેક્શન આપે છે. ઉદાહરણ તરીકે Broadband, Fiber, Mobile Data વગેરે સેવાઓ ISP દ્વારા આપવામાં આવે છે.
Internet Connectionsઈન્ટરનેટ સાથે જોડાવા માટે વિવિધ પ્રકારના કનેક્શનનો ઉપયોગ થાય છે. જેમ કે Fiber Optic, Broadband, Wi-Fi, Mobile Data, DSL અને Satellite Internet.
Web BrowserWeb Browser એ એવું software છે જેના દ્વારા આપણે વેબસાઇટ અને વેબ પેજ જોઈ શકીએ છીએ. તે HTTP અથવા HTTPS દ્વારા વેબ સર્વર પાસેથી માહિતી મેળવે છે. ઉદાહરણ: Google Chrome, Mozilla Firefox, Microsoft Edge અને Safari.
Search EngineSearch Engine એ ઈન્ટરનેટ પર જરૂરી માહિતી, વેબસાઇટ અથવા વેબ પેજ શોધવા માટેની સેવા છે. વપરાશકર્તા તેમાં keyword લખીને માહિતી શોધી શકે છે. ઉદાહરણ: Google, Bing અને Yahoo.
URLURL એટલે Uniform Resource Locator. URL વેબ પર કોઈ ચોક્કસ વેબ પેજ, ફાઇલ અથવા resourceનું સરનામું દર્શાવે છે. ઉદાહરણ: https://www.example.com
Web ServerWeb Server એ એવું કમ્પ્યુટર અથવા software છે જે વેબસાઇટની ફાઇલો અને વેબ પેજને સંગ્રહિત કરે છે અને વપરાશકર્તાના browserને જરૂરી માહિતી મોકલે છે.
Concept of WWWWWW એટલે World Wide Web. તે ઈન્ટરનેટ પર ઉપલબ્ધ પરસ્પર જોડાયેલા વેબ પેજ અને વેબસાઇટની વ્યવસ્થા છે. Web Browser, Web Server, URL, HTTP અને HTML જેવી ટેક્નોલોજી દ્વારા WWW કાર્ય કરે છે.
How Internet Worksવપરાશકર્તા browserમાં URL દાખલ કરે છે. Browser DNS દ્વારા domain nameનું IP address શોધે છે. ત્યારબાદ browser serverને request મોકલે છે. Web Server requestને process કરીને જરૂરી data browserને મોકલે છે અને browser તેને વેબ પેજના સ્વરૂપમાં દર્શાવે છે.
Logical AddressLogical Address એ નેટવર્કમાં કોઈ ઉપકરણને ઓળખવા માટે આપવામાં આવતું IP Address છે. તેનો ઉપયોગ એક ઉપકરણથી બીજા ઉપકરણ સુધી data પહોંચાડવા માટે થાય છે. IPv4 અને IPv6 એ Logical Addressના મુખ્ય પ્રકાર છે.
IPv4IPv4 એટલે Internet Protocol Version 4. તેમાં 32-bit addressનો ઉપયોગ થાય છે. IPv4 address ચાર ભાગમાં દર્શાવવામાં આવે છે અને દરેક ભાગ 0 થી 255 વચ્ચે હોય છે. ઉદાહરણ: 192.168.1.10
IPv6IPv6 એટલે Internet Protocol Version 6. તેમાં 128-bit addressનો ઉપયોગ થાય છે. IPv6માં IPv4 કરતાં ખૂબ મોટી સંખ્યામાં IP addresses ઉપલબ્ધ છે. ઉદાહરણ: 2001:0db8:85a3::8a2e:0370:7334
Physical AddressPhysical Address ને સામાન્ય રીતે MAC Address કહેવામાં આવે છે. તે Network Interface Card અથવા Network Adapterને ઓળખવા માટે વપરાય છે. MAC Address સામાન્ય રીતે 48-bitનું હોય છે અને hexadecimal સ્વરૂપમાં લખાય છે.
Use of Internetઈન્ટરનેટનો ઉપયોગ શિક્ષણ, ઓનલાઈન અભ્યાસ, ઈમેલ, વિડિયો કોલ, ઓનલાઈન બેન્કિંગ, ઓનલાઈન ખરીદી, મનોરંજન, સોશિયલ મીડિયા, સરકારી સેવાઓ, વ્યવસાય અને માહિતી મેળવવા માટે થાય છે.